Bob Maes 22 oktober
2009
Dagboek
Johan Slembrouck


Bob Maes 85 jaar !


Frans Robert (
Bob) Maes werd op 22 oktober 1924 geboren in het ouderlijk huis in de Diegemstraat te Zaventem, de gemeente waar hij vandaag nog altijd woont.


Bob Maes volgde klassieke humaniora aan het koninklijk atheneum van Brussel (1943). Tijdens zijn atheneumjaren kreeg hij sympathie voor het Vlaams- nationalisme, in het schooljaar 1942-1943 richtte hij aan het atheneum een afdeling op van de Dietsche Studentenschap (DS). Het DS werd opgericht in 1938 door Dries Bogaert en verenigde Dietsgezinde studenten van het middelbaar onderwijs. Na zijn studies ging Bob Maes een jaar werken onder het stelsel van de verplichte tewerkstelling1. Op het einde van 1943 werd hij lid van de Dietsche Blauwvoetvendels (DBV). DBV was de jongensafdeling van de in juli 1941 opgerichte Nationaal-Socialistische Jeugd Vlaanderen (NSJV). Later werd hij schaarleider te Oudergem en tijdens de laatste maanden van de oorlog streeksecretaris. In diezelfde  periode werd hij ook lid van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV).  Op het einde van WO II in september 1944 meldde hij zich aan bij de politie en zat een jaar in voorhechtenis. Hij werd uiteindelijk niet veroordeeld maar hij kwam wel op de lijst van de krijgsauditeur en voor twintig jaar vervallen verklaard van zijn burgerrechten.

Na zijn vrijlating ging hij in 1946 werken voor een verzekeringsfirma, en vanaf 1957 werd hij zelfstandig verzekeringsmakelaar. Op 17 juli 1959 trad hij in Mechelen in het huwelijk met Agnes Van Buggenhout.

Bob Maes engageerde zich opnieuw in het Vlaams-nationalisme en was bij allerlei verenigingen en manifestaties betrokken, onder meer bij de Brusselse volkskunstgroep Uylenspiegel. Toen het Vlaams-nationalisme zich na de repressie trachtte te herorganiseren kreeg men bij allerhande vergaderingen of activiteiten vaak te maken met tegenbetogers en kwam het regelmatig tot harde confrontaties. Eind 1950 besloot Bob Maes dan ook om de Vlaamse Militanten Orde (VMO) op te richten. De oprichtingsvergadering vond plaats in Brussel. Een militantenorganisatie die op de eerste plaats de Vlaamse zaak terug op de voorgrond wou brengen. Dit gebeurde o.a. door colportage, plak- en buswerk en met spandoeken staan bij het eindigen van de kerkdiensten. Een andere opdracht was het beveiligen van bijeenkomsten van Vlaams-nationalisten. Om eender welke beschuldiging van private militie-vorming te vermijden werd het gebruik van een uniform vermeden, de V.M.O. had daarom ook geen leden. Ondanks diverse pogingen, o.a. een vervolging in 1953 van Bob Maes die echter een vrijspraak opleverde, kon de oorspronkelijke V.M.O. nooit veroordeeld worden wegens het vormen van een private militie.



Hij bood de diensten van het VMO aan de Vlaamse Concentratie aan. De partij “Vlaamse Concentratie” werd opgericht op 14 mei 1949 met de bedoeling deel te nemen aan de verkiezingen van 26 juni 1949. In Vlaams-nationalistische middens was men immers teleurgesteld over de verruiming van de CVP met Vlaams-nationalisten. Tijdens propagandatochten voor de partij leerde Bob Maes Wim Maes (geen familie) kennen. Wim Maes werd later de leider van de Antwerpse afdeling van de VMO. In maart 1952 werd de VMO officieel opgenomen in de Vlaamse Concentratie en Bob Maes werd lid van het partijbestuur.

Bob Maes was nationaal verantwoordelijk voor de VMO, maar later was het de Antwerpse afdeling onder leiding van Wim Maes die de meeste initiatieven nam. Wim Maes zal in 1968 onverwachts overlijden. Bob Maes nam steeds de verdediging van de VMO op als er zich problemen voordeden en hij spande zich altijd mee in bij het verzamelen van fondsen om de vele boetes te betalen. In de nacht van 10 op 11 september 1970 raakten een VU plakploeg  (met o.a. VMO militanten) en een FDF plakploeg met elkaar slaags in Laken. Eén FDF'er, Jacques Georgin, schoot er het leven bij in toen zijn hart het later begaf. Negen Vlaams-nationalisten belandden voor drie maanden in de gevangenis. In eerste aanleg, voor de correctionele rechtbank, werden ze vrijgesproken. Het parket en de burgerlijke partijen gingen in beroep. Voor het hof van beroep volgde een veroordeling met drie maanden effectief, gezien de voorhechtenis moesten ze niet meer terug naar de gevangenis. Door toedoen van een solidariteitsfonds met o.a. Bob Maes heeft de hele zaak aan de veroordeelden nooit een frank gekost. De politie opende ook een grootscheeps onderzoek tegen de VMO met tientallen huiszoekingen. Door dit incident, de vele processen en de hoge boetes besloot Bob Maes in overleg met onder meer Karel Dillen, Hector Goemans, de weduwe Wim Maes en Kamiel van Damme om op 12 juni 1971 tot de ontbinding van de VMO over te gaan. Kort na de ontbinding werd door Bert Eriksson een nieuwe en andere VMO opgericht. 

Op zondag 25 oktober 1953 tijdens een grote anti Jean Fosty betoging geraakten enkele duizenden Vlaams-nationalisten slaags met de Rijkswacht. Bob Maes werd gearresteerd; hij was in het bezit van een zak nagels. Bob Maes zat twee maanden vast, werd veroordeeld tot één maand effectief, en verloor opnieuw zijn burgerrechten voor vijf jaar, burgerrechten die hij pas had teruggekregen in 1951.
Bij de parlementsverkiezingen van 1954 werd de Vlaamse Concentratie opgenomen in het kartel Christelijke Vlaamse Volksunie (CVV). Toen bleek dat het programma niet erg radikaal bleek en  Alex Donderwolcke niet de eerste plaats kreeg op de kamerlijst in Antwerpen daalde het enthousiasme voor het kartel bij de leiding van de Vlaamse Concentratie tot het nulpunt. Voor het CCV waren de resultaten ontmoedigend alleen Herman Wagemans werd in Antwerpen tot Kamerlid verkozen. De Vlaamse Concentratie probeerde dan om zich te verenigen met de toenmalige Vlaamse Volksbeweging, echter zonder succes. Bob Maes weigerde de partijleiding van de Vlaamse Concentratie hierin te volgen. Door een aantal initiatiefnemers van de CVV werd in de herfst van 1954 overgegaan tot de oprichting van de Volksunie. Ook Bob Maes maakte de overstap naar de pas opgerichte Volksunie.



Na de oprichting van de Volksunie (VU) op 15 december 1954 bood de VMO eveneens aan die partij haar diensten aan. Net als ten tijde van de Vlaamse Concentratie speelde de VMO voor de VU in haar bestaansjaren een aanzienlijke rol bij de verspreiding van propaganda en van het partijblad via colportages. De nieuwe partij telde in haar beheerraad zeven leden: voorzitter Walter Couvreur, Frans van der Elst, Herman Wagemans, Rudi van der Paal, Wim Jorissen, Ludo Sels en René Proost.

Bob Maes werd vanaf het begin lid van het hoofdbestuur van de Volksunie en zou later zetelen in de partijraad en het partijbestuur. Gedurende 1965-1995 was hij provinciaal voorzitter van VU-Brabant. Op 29 januari 2000 trad hij uit als bestuurlid van het partijbestuur en werd toen speciaal gehuldigd door voorzitter Geert Bourgeois.

In 1971 werd Bob Maes van op de tweede plaats (na Lode Claes) rechtstreeks verkozen tot Volksunie Senator voor Brussel-Halle-Vilvoorde. Na zijn verkiezing werd hij in de Uilenspiegel in Brussel gehuldigd door vrienden en sympathisanten. Karel Dillen was één van de sprekers. Na het vertrek van Lode Claes werd hij steeds van op de eerste plaats verkozen en bleef zetelen tot 1985. In de jaren zestig boekte de Volksunie de ene na de andere verkiezingsoverwinning, met het gevolg dat de drang om van de rechtlijnige nationalistische lijn af te wijken steeds groter werd. De ideeën kwamen van een groep met o.a. Daniël Deconinck en de zeer linkse Antoon Roosens. Een ander deel van de partij met o.a. Bob Maes, Karel Dillen, Rudi Vander Paal, Leo Wouters, Walter Peeters en Hector Goemans … zette zich af tegen de roep naar een brede frontvorming en het streven naar een pragmatische partij. Daniël Deconinck werd later in februari 1965 geschorst en richtte de Vlaamse Democraten op, een  sociaal-flamingantische scheurpartij, die opkwamen in Brabant met de parlementsverkiezingen van 1965. Het was een electorale catastrofe en de partij werd ontbonden. Ook later toen progressieven zoals Maurits Coppieters, Andre De Beul en Nelly Maes probeerden om de partij in een links vaarwater te brengen behoorde Bob Maes tot de groep die zich verzette tegen de voorstanders van een progressieve beleidspartij.

Bob Maes was ook een fel tegenstander van het Egmontpact. Hij had geen vertrouwen in Hugo Schiltz en lag dan ook voortdurend met hem in de clinch. In de Senaat stemde hij dan ook tweemaal tegen het pact. In 1978 werd hij aangezocht door zowel de Vlaamse Volkspartij (VVP) als de Vlaams-Nationale Partij (VNP), maar weigerde. De VVP opgericht in 1977 door Lode Claes en de VNP opgericht door Karel Dillen traden voor de verkiezingen van 1978 samen op onder de naam "Vlaams Blok" (VB), op 28 mei 1979 fusioneerden beide partijen en het Vlaams Blok (nu Vlaams Belang) als partij onder leiding van Karel Dillen was een feit. Op 13 oktober 2001 viel de Volksunie uit elkaar in drie groepen: de Toekomstgroep, rond Bert Anciaux (later SPIRIT), Vlaams-Nationaal ook wel Oranjehofgroep genoemd, rond Geert Bourgeois (later N-VA), en Niet Splitsen, de middengroep rond Johan Sauwens en Nelly Maes en Willy Kuypers. Bob Maes koos resoluut voor N-VA, de traditionalistische en centrum-rechtse Vlaams-nationalistische vleugel van de vroegere Volksunie.

Ook in zijn gemeente Zaventem was Bob Maes actief. In 1970 kwam de Volksunie voor het eerst op in Zaventem. Walter Geysen werd het eerste raadslid. In 1972 verhuisde het raadslid en werd opgevolgd door Bob Maes. In 1976 en 1982 werd hij telkens als lijstduwer op de Volksunie lijst herkozen. In 1976 kwam na de fusie van gemeenten in Zaventem één van de eerste paarse coalities in Vlaanderen tot stand. De PVV, SP en Volksunie vormden een meerderheid. In 1988 kwam hij niet meer op voor de gemeenteraadsverkiezingen.




Vandaag is deze kwieke 85-jarige nog steeds te vinden op de vele Vlaams-nationalistische manifestaties. Ook de plaatselijk N-VA afdeling kan nog steeds op zijn steun rekenen en hij maakt nog steeds deel uit van de partijraad van de N-VA. Ik heb deze man persoonlijk steeds gekend als een minzaam persoon een echte Vlaams-nationalist en een hardwerkend bestuurlid, gemeenteraadslid en parlementair. Het ga hem goed.



Johan Slembrouck


1. Op 6 oktober 1942 vaardigde de Militärverwaltung de beruchte verordening uit waarbij ze de verplichte tewerkstelling in Duitsland decreteerde voor alle mannen tussen 18 en 50 jaar, en voor alle vrouwen tussen 21 en 35 jaar

Bronnen
Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging
Webstek VMO.

Interview met Bob Maes 26 oktober 2009.

Foto’s
Foto 1: Collectie Fons Piessens
Foto 2: Bob Maes en de VMO in Sint-Pieters-Leeew (collectie Bob Maes)
Foto 3: Bob Maes in 1952 in Sint Niklaas (Collectie Bob Maes)
Foto 4: Bob Maes in de Senaat (30 jaar Volksunie)
Foto 5: Het gemeentebestuur van Zaventem met o.a. Bob Maes bij de herbevestiging van de jumelage met Blankenheim in de jaren’80 (Collectie Van Damme)
Foto 6: Bob Maes in 2007 bij het plakken van affiches voor dochter Lieve.


Keer terug naar de vorige pagina
Keer terug naar de hoofdpagina


© 2009 - Johan Slembrouck
www.johanslembrouck.be
 www.slembrouck.eu