Bob Maes 85 jaar !
Frans Robert (Bob)
Maes werd op 22 oktober 1924 geboren in het ouderlijk huis in de
Diegemstraat te Zaventem, de gemeente waar hij vandaag nog altijd woont.Bob Maes volgde klassieke humaniora aan het koninklijk atheneum van Brussel
(1943). Tijdens zijn atheneumjaren kreeg hij sympathie voor het Vlaams-
nationalisme, in het schooljaar 1942-1943 richtte hij aan het atheneum
een afdeling op van de Dietsche Studentenschap (DS). Het DS werd
opgericht in 1938 door Dries Bogaert en verenigde Dietsgezinde
studenten van het middelbaar onderwijs. Na zijn studies ging Bob Maes
een jaar werken onder het stelsel van de verplichte tewerkstelling1. Op
het einde van 1943 werd hij lid van de Dietsche Blauwvoetvendels (DBV).
DBV was de jongensafdeling van de in juli 1941 opgerichte
Nationaal-Socialistische Jeugd Vlaanderen (NSJV). Later werd hij
schaarleider te Oudergem en tijdens de laatste maanden van de oorlog
streeksecretaris. In diezelfde periode werd hij ook lid van het
Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). Op het einde van WO II in
september 1944 meldde hij zich aan bij de politie en zat een jaar in
voorhechtenis. Hij werd uiteindelijk niet veroordeeld maar hij kwam wel
op de lijst van de krijgsauditeur en voor twintig jaar vervallen
verklaard van zijn burgerrechten.Na
zijn vrijlating ging hij in 1946 werken voor een verzekeringsfirma, en
vanaf 1957 werd hij zelfstandig verzekeringsmakelaar. Op 17 juli 1959
trad hij in Mechelen in het huwelijk met Agnes Van Buggenhout. Bob
Maes engageerde zich opnieuw in het Vlaams-nationalisme en was bij
allerlei verenigingen en manifestaties betrokken, onder meer bij de
Brusselse volkskunstgroep Uylenspiegel. Toen het Vlaams-nationalisme
zich na de repressie trachtte te herorganiseren kreeg men bij
allerhande vergaderingen of activiteiten vaak te maken met
tegenbetogers en kwam het regelmatig tot harde confrontaties. Eind 1950
besloot Bob Maes dan ook om de Vlaamse Militanten Orde (VMO) op te
richten. De oprichtingsvergadering vond plaats in Brussel. Een
militantenorganisatie die op de eerste plaats de Vlaamse zaak terug op
de voorgrond wou brengen. Dit gebeurde o.a. door colportage, plak- en
buswerk en met spandoeken staan bij het eindigen van de kerkdiensten.
Een
andere opdracht was het beveiligen van bijeenkomsten van
Vlaams-nationalisten. Om eender welke beschuldiging van private
militie-vorming te vermijden werd het gebruik van een uniform vermeden,
de V.M.O. had daarom ook geen leden. Ondanks diverse
pogingen, o.a. een vervolging in 1953 van Bob Maes die echter een
vrijspraak opleverde, kon de oorspronkelijke V.M.O. nooit veroordeeld
worden wegens het vormen van een private militie.
 Hij
bood de diensten van het VMO aan de Vlaamse Concentratie aan. De partij
“Vlaamse Concentratie” werd opgericht op 14 mei 1949 met de bedoeling
deel te nemen aan de verkiezingen van 26 juni 1949. In
Vlaams-nationalistische middens was men immers teleurgesteld over de
verruiming van de CVP met Vlaams-nationalisten. Tijdens
propagandatochten voor de partij leerde Bob Maes Wim Maes (geen
familie) kennen. Wim Maes werd later de leider van de Antwerpse
afdeling van de VMO. In maart 1952 werd de VMO officieel opgenomen in
de Vlaamse Concentratie en Bob Maes werd lid van het partijbestuur.Bob
Maes was nationaal verantwoordelijk voor de VMO, maar later was het de
Antwerpse afdeling onder leiding van Wim Maes die de meeste
initiatieven nam. Wim Maes zal in 1968 onverwachts overlijden. Bob Maes
nam steeds de verdediging van de VMO op als er zich problemen voordeden
en hij spande zich altijd mee in bij het verzamelen van fondsen om de
vele boetes te betalen. In de nacht van 10 op 11 september 1970 raakten
een VU plakploeg (met o.a. VMO militanten) en een FDF plakploeg
met elkaar slaags in Laken. Eén FDF'er, Jacques Georgin, schoot er het
leven bij in toen zijn hart het later begaf. Negen Vlaams-nationalisten
belandden voor drie maanden in de gevangenis. In eerste aanleg, voor de
correctionele rechtbank, werden ze vrijgesproken. Het parket en de
burgerlijke partijen gingen in beroep. Voor het hof van beroep volgde
een veroordeling met drie maanden effectief, gezien de voorhechtenis
moesten ze niet meer terug naar de gevangenis. Door toedoen van een solidariteitsfonds met o.a. Bob
Maes heeft de hele zaak aan de veroordeelden nooit een frank gekost. De politie opende ook
een grootscheeps onderzoek tegen de VMO met tientallen huiszoekingen.
Door dit incident, de vele processen en de hoge boetes besloot Bob Maes
in overleg met onder meer Karel Dillen, Hector Goemans, de weduwe Wim
Maes en Kamiel van Damme om op 12 juni 1971 tot de ontbinding van de
VMO over te gaan. Kort na de ontbinding werd door Bert Eriksson een nieuwe en andere VMO opgericht. Op
zondag 25 oktober 1953 tijdens een grote anti Jean Fosty betoging
geraakten enkele duizenden Vlaams-nationalisten slaags met de
Rijkswacht. Bob Maes werd gearresteerd; hij was in het bezit van een
zak nagels. Bob Maes zat twee maanden vast, werd veroordeeld tot één
maand effectief, en verloor opnieuw zijn burgerrechten voor vijf jaar,
burgerrechten die hij pas had teruggekregen in 1951.Bij
de parlementsverkiezingen van 1954 werd de Vlaamse Concentratie
opgenomen in het kartel Christelijke Vlaamse Volksunie (CVV). Toen
bleek dat het programma niet erg radikaal bleek en Alex
Donderwolcke niet de eerste plaats kreeg op de kamerlijst in Antwerpen
daalde het enthousiasme voor het kartel bij de leiding van de Vlaamse
Concentratie tot het nulpunt. Voor het CCV waren de resultaten
ontmoedigend alleen Herman Wagemans werd in Antwerpen tot Kamerlid
verkozen. De Vlaamse Concentratie probeerde dan om zich te verenigen
met de toenmalige Vlaamse Volksbeweging, echter zonder succes. Bob Maes
weigerde de partijleiding van de Vlaamse Concentratie hierin te volgen.
Door een aantal initiatiefnemers van de CVV werd in de herfst van 1954
overgegaan tot de oprichting van de Volksunie. Ook Bob Maes maakte de
overstap naar de pas opgerichte Volksunie.
 Na
de oprichting van de Volksunie (VU) op 15 december 1954 bood de VMO
eveneens aan die partij haar diensten aan. Net als ten tijde van de
Vlaamse Concentratie speelde de VMO voor de VU in haar bestaansjaren
een aanzienlijke rol bij de verspreiding van propaganda en van het
partijblad via colportages. De nieuwe partij telde in haar beheerraad
zeven leden: voorzitter Walter Couvreur, Frans van der Elst, Herman
Wagemans, Rudi van der Paal, Wim Jorissen, Ludo Sels en René Proost.Bob
Maes werd vanaf het begin lid van het hoofdbestuur van de Volksunie en
zou later zetelen in de partijraad en het partijbestuur. Gedurende
1965-1995 was hij provinciaal voorzitter van VU-Brabant. Op 29 januari
2000 trad hij uit als bestuurlid van het partijbestuur en werd toen
speciaal gehuldigd door voorzitter Geert Bourgeois. In
1971 werd Bob Maes van op de tweede plaats (na Lode Claes) rechtstreeks
verkozen tot Volksunie Senator voor Brussel-Halle-Vilvoorde. Na zijn
verkiezing werd hij in de Uilenspiegel in Brussel gehuldigd door
vrienden en sympathisanten. Karel Dillen was één van de sprekers. Na
het vertrek van Lode Claes werd hij steeds van op de eerste plaats
verkozen en bleef zetelen tot 1985. In de jaren zestig boekte de
Volksunie de ene na de andere verkiezingsoverwinning, met het gevolg
dat de drang om van de rechtlijnige nationalistische lijn af te wijken
steeds groter werd. De ideeën kwamen van een groep met o.a. Daniël
Deconinck en de zeer linkse Antoon Roosens. Een ander deel van de
partij met o.a. Bob Maes, Karel Dillen, Rudi Vander Paal, Leo Wouters,
Walter Peeters en Hector Goemans … zette zich af tegen de roep naar een
brede frontvorming en het streven naar een pragmatische partij. Daniël
Deconinck werd later in februari 1965 geschorst en richtte de Vlaamse
Democraten op, een sociaal-flamingantische scheurpartij, die
opkwamen in Brabant met de parlementsverkiezingen van 1965. Het was een
electorale catastrofe en de partij werd ontbonden. Ook later toen
progressieven zoals Maurits Coppieters, Andre De Beul en Nelly Maes
probeerden om de partij in een links vaarwater te brengen behoorde Bob
Maes tot de groep die zich verzette tegen de voorstanders van een
progressieve beleidspartij.Bob
Maes was ook een fel tegenstander van het Egmontpact. Hij had geen
vertrouwen in Hugo Schiltz en lag dan ook voortdurend met hem in de
clinch. In de Senaat stemde hij dan ook tweemaal tegen het pact. In
1978 werd hij aangezocht door zowel de Vlaamse Volkspartij (VVP) als de
Vlaams-Nationale Partij (VNP), maar weigerde. De VVP opgericht in 1977
door Lode Claes en de VNP opgericht door Karel Dillen traden voor de
verkiezingen van 1978 samen op onder de naam "Vlaams Blok" (VB), op 28
mei 1979 fusioneerden beide partijen en het Vlaams Blok (nu Vlaams
Belang) als partij onder leiding van Karel Dillen was een feit. Op 13
oktober 2001 viel de Volksunie uit elkaar in drie groepen: de
Toekomstgroep, rond Bert Anciaux (later SPIRIT), Vlaams-Nationaal ook
wel Oranjehofgroep genoemd, rond Geert Bourgeois (later N-VA), en Niet
Splitsen, de middengroep rond Johan Sauwens en Nelly Maes en Willy
Kuypers. Bob Maes koos resoluut voor N-VA, de traditionalistische en
centrum-rechtse Vlaams-nationalistische vleugel van de vroegere
Volksunie.Ook
in zijn gemeente Zaventem was Bob Maes actief. In 1970 kwam de
Volksunie voor het eerst op in Zaventem. Walter Geysen werd het eerste
raadslid. In 1972 verhuisde het raadslid en werd opgevolgd door Bob
Maes. In 1976 en 1982 werd hij telkens als lijstduwer op de Volksunie
lijst herkozen. In 1976 kwam na de fusie van gemeenten in Zaventem één
van de eerste paarse coalities in Vlaanderen tot stand. De PVV, SP en
Volksunie vormden een meerderheid. In 1988 kwam hij niet meer op voor
de gemeenteraadsverkiezingen.
Vandaag
is deze kwieke 85-jarige nog steeds te vinden op de vele
Vlaams-nationalistische manifestaties. Ook de plaatselijk N-VA afdeling
kan nog steeds op zijn steun rekenen en hij maakt nog steeds deel uit
van de partijraad van de N-VA. Ik heb deze man persoonlijk steeds
gekend als een minzaam persoon een echte Vlaams-nationalist en een
hardwerkend bestuurlid, gemeenteraadslid en parlementair. Het ga hem
goed.
Johan Slembrouck
1. Op
6 oktober 1942 vaardigde de Militärverwaltung de beruchte verordening
uit waarbij ze de verplichte tewerkstelling in Duitsland decreteerde
voor alle mannen tussen 18 en 50 jaar, en voor alle vrouwen tussen 21
en 35 jaar
Bronnen Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging Webstek VMO. Interview met Bob Maes 26 oktober 2009.
Foto’s Foto 1: Collectie Fons Piessens Foto 2: Bob Maes en de VMO in Sint-Pieters-Leeew (collectie Bob Maes) Foto 3: Bob Maes in 1952 in Sint Niklaas (Collectie Bob Maes) Foto 4: Bob Maes in de Senaat (30 jaar Volksunie) Foto
5: Het gemeentebestuur van Zaventem met o.a. Bob Maes bij de
herbevestiging van de jumelage met Blankenheim in de jaren’80
(Collectie Van Damme) Foto 6: Bob Maes in 2007 bij het plakken van affiches voor dochter Lieve.
|