Het nakende failliet van de
Gemeentelijke Holding.

Het is bijna gedaan met de Gemeentelijke Holding (GH). Er volgt een faillissement of vereffening. Bij een vereffening en uitstel van betaling zou de holding de tijd krijgen om de belangen die ze heeft in vastgoedgroepen (Cofinimmo, Montea), infrastructuur (zoals het hoogspanningsnet Elia) of energiebedrijven zoals Electrawinds en Enfinity geleidelijk te verkopen. 

De activa van de GH bestond in mei 2008 uit 76% DEXIA aandelen. De GH heeft een schuldenberg van circa 1,6 miljard euro en kan zijn schulden niet meer terug betalen. Na verkoop van de bovenvermelde belangen zou er nog 900 miljoen schulden overblijven. De eerste oorzaak van dit alles is de internationale financiële en economische crisis en het beleid van voorzitter Francis VERMEIREN (open-vld burgemeester van Zaventem), CEO Carlos Bourgeois en de 17 andere leden van de raad van bestuur van de Gemeentelijke Holding. Er bestaan aanwijzingen dat er door de raad van bestuur van de Gemeentelijke Holding onzorgvuldige en verkeerde beslissingen zijn genomen die belangrijke, financieel nadelige gevolgen hebben voor de steden en de gemeenten. Zij werden gedekt door de  algemene vergadering (AV) het controleorgaan op de raad van bestuur. 

De raad van bestuur bleef tegen beter weten in geloven dat het aandeel van DEXIA alleen maar kon stijgen. In tegenstelling met de werkelijkheid werd Dexia  door hen voorgesteld als een bank met mooie winstperspectieven. In 2008 tekende de Holding tegen 9,9 euro in op de kapitaalverhoging van Dexia, de aandelen zijn momenteel nog amper 0,6 euro waard. Het geld hadden ze niet en dan werd er maar geleend bij datzelfde DEXIA. Absurd en gevaarlijk. De manier waarop Dexia de aankoop van haar eigen aandelen financierde is volgens specialisten wettelijk verboden. Vandaag zegt Francis Vermeiren "We werden door de regering praktisch verplicht om met geleend geld aandelen van Dexia te kopen. Achteraf is het gemakkelijk praten." Vandaag is de voorzitter vergeten dat men de Gemeentelijk Holding er reeds vóór de financiële crisis  op gewezen heeft hoe gevaarlijk het was om alleen aandelen te kopen van Dexia en niet te diversifiëren.

Het kleinste kind weet dat wie schulden financiert met risicokapitaal in de problemen komt als de aandelen het laten afweten en je leent niet bij de dezelfde bank waarvan je het kapitaal verhoogt. Dat financieel ABC was echter aan de voorzitter en de CEO van de Holding niet besteed.  Het beleid van beide heren en het gebrek om de beslissingen door een kritische bril te bekijken zal uiteindelijk tot een failliet of vereffening leiden. Toen de Gentse burgemeester Daniel Termont pleitte om gemeenten niet langer in een bank als Dexia te laten investeren werd hij honend weggewuifd door voorzitter Francis Vermeiren.

Als inwoner van Zaventem zal ik proberen in de volgende uiteenzetting de geschiedenis en de gevolgen van het faillissement uit te leggen voor onze gemeente. 

Vooreerst iets over onze burgemeester Francis Vermeiren (open-vld). Naast voorzitter van de GH zetelt hij sinds 2004 in de Raad van Bestuur van Dexia. Daarenboven is hij voorzitter van Publi-T en bestuurder bij Vivaqua, Elia en Asco Industries. 

Bij DEXIA ontving hij in 2009 en 2010 telkens 46.000 euro als vergoeding. Een jaarlijkse vaste vergoeding van 10.000 euro en 22.000 euro voor de bijeenkomsten van de raad van bestuur. Het moet gezegd dat onze burgemeester telkens aanwezig was, wie niet als men 2.000 euro per aanwezigheid ontvangt.
Francis Vermeiren zetelt ook in het strategisch comité van Dexia en ontvangt daarvoor 4.000 euro per jaar. Daarenboven zetelt hij nog in het comité der benoemingen en bezoldigingen waarvoor hij jaarlijks 10.000 euro ontvangt (het is dat comité die besliste over de vergoeding van Pierre Mariani en Jean-Luc Dehaene). Vermeiren heeft ook 5.747 DEXIA aandelen in zijn portefeuille.
Bij de Gemeentelijke Holding krijgt Vermeiren per jaar ruim 38.000 euro. De andere bestuursleden ontvangen ruim 28.000 euro. 

Zaventem in de Gemeentelijke Holding. 

Uitbetaalde dividenden door de GH aan de Gemeente Zaventem.

Het aantal aandelen en certificaten van Zaventem in de GH voor 2009.
 

Oude aandelen		Certificaten
Aantal in bezit	Procentueel belang in de GH	Aantal in bezit	Procentueel belang in GH	Aantal ontvangen	Gekocht
570	0,163%	72.800	0,25%	51.300	21.500

De gemeenten kregen aandelen van het toenmalige Gemeentekrediet (de voorloper van Dexia) wanneer ze bij die bank geld leenden. Steden en gemeenten die toen het meest leenden, zijn vandaag nog de grootste aandeelhouders van Dexia. Toen zat het al goed fout. 

Waarde oud aandeel:   De waarde van een aandeel Gemeentelijke Holding op het ogenblik van de oprichting in 1996 bedroeg 1.062,40 euro (toen nog uitgedrukt in Belgische franken 42.857 BEF).
Bij de oprichting beschikte de gemeente Zaventem dus over 570 aandelen ( 605.568 euro) en dit werd zo opgenomen in de patrimoniale boekhouding.

Waarde DEXIA certificaat

De Dexiacertificaten werden in 2000 gecreëerd om de liquiditeit van de participatie in de Gemeentelijke Holding te vergroten. Alle aandeelhouders van de Holding kregen in verhouding tot hun participatie toen zo maar Dexiacertificaten tegen een waarde van 19,05 euro. Aandeelhouders konden de certificaten onder elkaar verhandelen. Was er geen koper, dan werden ze op de beurs verkocht tegen de koers van het aandeel Dexia. Zaventem kocht zo in 2000 nog 21.500 certificaten (19,05 euro per Dexia-certificaat) bij wat een totaal maakt van 72.800 certificaten.

Het aantal aandelen van Zaventem in de GH na 2009

In zijn vergadering van 19 augustus 2009 besloot de raad van bestuur van de Gemeentelijke Holding om haar aandeelhouders een kapitaalverhoging voor te stellen. Het geld moest dienen om de financiële positie van de Holding die, door een injectie van vers kapitaal in Dexia, vorig najaar verzwakt was geraakt, op te krikken. Op een buitengewone algemene vergadering van de aandeelhouders die plaatsvond op 30 september 2009 werd het volgende beslist:

        1.  Een kapitaalverhoging door het inbrengen van preferente A-aandelen, waarvoor gedurende 10 jaar een woekerintrest (dividend) van 13% werd beloofd. De gemeenten moesten per bestaand aandeel  een inbreng van afgerond 714 euro inbrengen. Voorzitter Francis Vermeiren maande met grote overtuiging  en volgens hemzelf met  kennis van zaken,  de  aandeelhouders, de gemeenten en provincies aan om in te tekenen op de kapitaalsverhoging. Sommigen beweerden zelfs met “het mes op de keel”.  Door de afbouw van de schulden en door de verwachte herneming van het Dexiadividend kon het volgens Vermeiren niet fout gaan. Er werd zelfs verteld dat de gemeenten die niet over de nodige middelen zouden beschikken, een lening voor het te voorziene bedrag konden aangaan en dat de jaarlijkse budgettaire last hiervoor kon worden gedekt door het dividend van 13%. Addertje onder het gras is dat de 10 jaar gespreid kunnen worden in de tijd, afhankelijk van de koers van het Dexia-aandeel .Van goochelen gesproken.
       2.  De DEXIA certificaten worden verplicht ingebracht in de Holding, in ruil voor nieuwe B-aandelen. Deze B-aandelen blijven gedurende 10 jaar een dividend opleveren dat gelijk is aan het Dexiadividend. Na tien jaar worden de B-aandelen omgezet in gewone aandelen. De inbreng van de certificaten zal gebeuren aan een waarde die heel dicht staat bij de huidige boekwaarde van het aandeel Dexia bij de Gemeentelijke Holding, hetzij 8,19 euro. De reële waarde van het DEXIA aandeel op dat moment was 1,6 euro. Van goochelen gesproken.
       3.  Het huidig aandeel Gemeentelijke Holding wordt opgesplitst in 57. Dus 1 huidig aandeel wordt 57 nieuwe gewone aandelen. 

Zaventem moest voor de nieuwe A- aandelen minstens 409.980 euro inbrengen (570 x 714 euro). De gemeenteraad besliste op 28 september 2009 onder de “deskundige leiding ?” van burgemeester Vermeiren om in een eerste ronde met een geldelijke inbreng in te tekenen voor 407.183,36 euro (40,96 euro per aandeel). Hij kon de gemeenteraad ook overtuigen om in een tweede ronde nog eens voor hetzelfde bedrag in te tekenen. Daarvoor zou er worden geleend, de jaarlijkse budgettaire last hiervoor kon immers worden gedekt door het dividend van 13%. Vandaag weten we dat de 814.367 euro letterlijk weggegooid geld zijn.

 

De gemeenteraadsleden Jean-Pierre VERBINNEN (Onafhankelijk) en Jean-Paul MARTENS (Leef!) tekenden bezwaar aan. “In de ontwerpbeslissing wordt de voorgestelde operatie gemotiveerd met “dwingende en onvoorziene omstandigheden”, dit is volgens het raadslid niet correct : de situatie bij

Dexia was immers duidelijk. De raadsleden vroegen zich af of het management van de Gemeentelijke Holding wel in staat is om de aangekondigde return te garanderen, er wordt immers geen businessplan voorgelegd, men houdt het slechts bij marktprognoses. Bovendien is er geen verplichting om een dividend uit te betalen en is er dus geen winstzekerheid. Ook de eventuele 2de fase is onaanvaardbaar, een lening aangaan om aandelen te verwerven kan niet.”

 

Burgemeester Vermeiren antwoordde in een uitgebreid betoog en in zijn gekende stijl:  “Bij de twee interpellanten zijn er heel wat misvattingen. Ze hebben het niet begrepen”. Daarop werd de ontstaansgeschiedenis van de Gemeentelijke Holding en de historische banden -al sinds Leopold II- die er zijn tussen de gemeenten en de financiële instelling uit de doeken gedaan. De mooie dividenden van het verleden werden in het zonnetje gezet en ook de evolutie van de financiële crisis werd uitgelegd door de expert-burgemeester. Men kan vele vragen stellen bij de kritische visie en ethisch besef bij de burgemeester als het gaat over Dexia en de Gemeentelijke Holding. Hij volgde kritiekloos de lijn van Dexia Bank. Wiens brood men eet, diens woord men spreekt!

 

De meerderheidspartijen open-VLD, N-VA, CD&V stemden samen met UF voor de deelname. S-pa onthield zich en de Onafhankelijke fractie en Leef! stemden als enigen TEGEN. Nu, amper twee jaar later, is het voor iedereen duidelijk dat beide gemeenteraadsleden het bij het rechte eind hadden. 

Dit was het resultaat voor de gemeente Zaventem. 

Nieuwe aandelen
Gewone aandelen	Aandelen  A		Aandelen B	Totaal Aantal aandelen in de GH	Procentueel belang in de GH	Procentueel belang gewone aandelen
= oude aandelen x 57	Aantal aandelen	Betaald bedrag in €	= oude certificaten /5
32.490	19.882	814.367	14.560	66.932	0,211%	0,048%

Op 25 mei 2011 werd beslist dat van het beloofde dividend van 13% voor het A-aandeel maar 7% werd uitbetaald. Voor Zaventem werd dat 57.061 euro in plaats van de beloofde 105.867 euro. De Gemeentelijke Holding mocht uiteindelijk geen dividend uitkeren aan de gemeenten. Dat was een van de voorwaarden die de gewestregeringen stelden voor het verhogen van de waarborg tot 450 miljoen euro aan de Holding. Vlaanderen leverde de helft van de waarborg, Wallonië en Brussel samen de andere helft.

Op 18 juli 2011 besliste de Gemeentelijke Holding dan om GEEN dividenden uit te keren.

Stand van de verschillende aandelen geboekt in de gemeentelijke boekhouding
 

Soort aandeel	Aantal	Boekwaarde per aandeel in euro	Totaal volgestort bedrag
Gewone	32.490	18,64	605.613,60
A-aandelen	19.882	40,96	814.366,72
B-aandelen	14.560	40,96	596.377,60
TOTAAL	66.392		2.016.357,90

Bij een faillissement van de Gemeentelijke Holding moet de gemeente Zaventem 2.016.358 euro afboeken in de ACTIVA zijde van haar gemeentelijke boekhouding of een kost van 66,2 euro voor elke inwoner van onze gemeente. Daarenboven zal de gemeente Zaventem gedurende 10 jaar het magische dividend van 13% moeten missen. 105.867 euro x 10 = 1.058.670 euro

Pascal Dendooven schreef in De Standaard van 11 augustus het volgende: “Het beleid van Francis Vermeiren (Open VLD) en algemeen directeur Carlos Bourgeois hebben de holding aan de rand van het faillissement gebracht” . 

Vandaag zijn de Gemeentelijke Holding, de federale regering en de gewestelijke overheden in een strijd gewikkeld om uit te maken wie zal opdraaien voor het faliekante beleid van de Holding. Maandag 17/10 verklaarde voorzitter Francis Vermeiren dat de Gemeentelijke Holding geen fouten heeft gemaakt: "We zijn het slachtoffer van de financiële toestand". Je moet maar durven!

Uiteindelijk zal de gewone burger opdraaien voor het wanbeheer bij Dexia en de Gemeentelijke Holding.
   - De gemeenten hebben in 2009 voor 250 miljoen euro extra in de Gemeentelijke Holding gestopt.- 
  - Vlaanderen, Wallonië en Brussel hebben samen voor 450 miljoen garanties gegeven en nog eens voor 120 miljoen euro korte termijnkredieten. Het aandeel van de Vlaamse regering daarin is 220 miljoen euro.
   - De Gemeentelijke Holding heeft een schuld van iets meer dan 1 miljard euro bij Dexia Bank België.

Er is geen enkele politieker of bestuurder die bij Dexia en/of de Gemeentelijke Holding  gezien heeft dat het misliep of ook maar enige actie heeft ondernomen om er iets tegen te doen vóór het te laat was. Als ze het dan toch zagen hebben ze ons die informatie dan achter gehouden?

De politieke bestuurders van de Gemeentelijk Holding en van DEXIA moeten de eer aan zichzelf houden en collectief hun ontslag indienen. Zij hebben schromelijk gefaald, zij zijn mee aansprakelijk voor het fiasco waarin DEXIA en de Gemeentelijke Holding zich nu bevinden. Het is niet meer dan billijk dat zij de slogan “voor wat hoort wat” op zichzelf toepassen en hun royale presentiegelden van de voorbije jaren terugstorten.

Het Vlaams Parlement organiseert enkele hoorzittingen over het dossier van de Gemeentelijke Holding en Dexia. Dinsdag 25 oktober zullen Carlos Bourgeois en Francis Vermeiren, respectievelijk de dagelijks bestuurder en de voorzitter van de Gemeentelijke Holding, gehoord worden. Dinsdag 8 november komt Dexia-voorzitter Jean-Luc Dehaene,  die zitting zal achter gesloten deuren plaatsvinden omdat Dexia beursgenoteerd is.